Meester-beeldhouwer Alfred Courtens
(1889-1967)

Alfred Courtens aanschouwde het daglicht te Brussel op 27 juni 1889, als zoon van de befaamde Dendemondse kunstschilder Frans Courtens en Maria Van der Cruyssen. Na de lagere school te hebben voltooid, ging Alfred de lessen volgen in de beeldhouwkunst aan de Koninklijke Academie van Antwerpen, waar hij samen op de banken zat met Rik Wouters, Eugeen Canneel, Marcel Rau, Oscar Jespers, Rotsaert, Wijnants, Beernaerts en vele andere. Hij was een leerling van Charles Van der Stappen en Theo Vinçotte. Behaalde reeds op jeugdige leeftijd de eerste prijs Godecharle in 1914, nam deel aan de triënnale salons sinds 1907 en werd later professor aan de Academie van Dendermonde.

Alfred Courtens had een grote kennis, fantasie in de beeldhouwkunst, en wist zicht te ontplooien door zijn kunsttalent, waardoor hij beeldhouwer werd van de Koninklijke familie.

Vele borstbeelden zijn van zijn hand, waaronder die van de heer Adacti, Japans ambassadeur te Brussel in 1925; Minsiter Jan Van Houtte; Minister Kamiel Gutt; Professor Nolf; Koningin Astrid te Stockholm; Koning Leopold III in de Rijksuniversiteiten van Gent en Luik en dat van de Nationale Bank van België; Koning Boudewijn in brons op het stadhuis van Brugge; Koningin Fabiola, en vele andere.

Onder de monumenten vernoemen wij dat van Koning Leopold II te Oostende; Generaal Jacques te Diksmuide; Koningin Astrid te Kortrijk; het Leiemonument te Kortrijk; Omer Lefèvre te La Louvière; dit van de gesneuvelden te Sint-Gilles (Waas); dit van de gesneuvelden op het militair kerkhof te Dendermonde en Peter Benoit in gips te Harelbeke. Ook heeft hij het monument gebeeldhouwd voor zijn vader, kunstschilder Frans Courtens, in diens geboorteplaats Dendermonde. Zijn hoofdwerk is ongetwijfeld het ruiterstandbeeld van koning-soldaar Albert I op de kunstberg te Brussel. Met deze bekroning van gans zijn oeuvre is hij begonnen in 1940. Het werd in 1950 ingehuldigd. Ondanks al zijn beroemde werken, bleef hij een eenvoudig man.

Alfred Courtens heeft eveneens meegewerkt aan de voltooiing van de eeuwfeestpaleizen te Brussel. De gedenkzuil opgericht te Hertain uit erkentelijkheid aan het Britse leger is van zijn hand in samenwerking met zijn broer-architect Harry Courtens. Verder hebben wij de ingang van de Gesu-kerk te Sint-Joost-ten-Node, aan de Koningsstraat, waar hij de 12 beelden van de apostelen en deze van het Onze-Lieve-Vrouw-beeld heeft gebeeldhouwd.

Alfred Courtens is een grote Brusselse beeldhouwer geworden uit deze XXste eeuw, die Vlaanderen heel wat beeldhouwwerken heeft geschonken, geen gewone monumenten, maar met waarde en betekenis.

Zijn vader Frans Courtens - kunstschilder

Frans Courtens geboren te Dendermonde op 4 februari 1854, werd leerling van de Dendermondse academie onder leiding van Meyers, vestigde zich in 1874 te Brussel, waar hij cursussen volgde aan een reeks vrije ateliers. Als Vlaams landschap-, marine- en genreschilder, werkte hij bij voorkeur aan de Dender en Schelde, te Genk, Ukkel, Haarlem en Laken, waar hij vrij toegang had tot het koninlijk domein.

Frans Courtens is een impressionnist, niet in de trant van de Franse meesters, maar in de lijn van onze Rubensiaanse schilders der XVIIde eeuw. Zijn penseeltrek beeldt niets uit, doch roept een beeld wakker; zijn palet geeft geen beschrijving der dingen, het zet hun reliëfs, diept hun schaduwen en herschept ze in hun glans. Zijn vaak uitvoerige doeken zijn krachtig geborstelde composities van herfstige groenen en bruinen en met veel morsig licht. In 1920 werd Frans Courtens, toen aan het hoofd van de Dendermondse school, wegens zijn verdienste in de adelstand verheven met de titel van Baron. Kunstschilder-Baron Frans Courtens, woonde in de Uurplaatstraat 28 te Sint-Joost-ten-Node en overleed te Brussel op 2 januari 1943.

Een paar van zijn werken zijn: Gouden Regen (1889, Boedapest); Laag Hout (1891, Kon. Mus. te Brussel); Zonnige Dreef (1894, Kon. Mus. te Antwerpen), Een mooie voormiddag in Holland (Museum te Kortrijk).

Zijn broer Herman Courtens - kunstschilder

Herman Courtens, geboren te Brussel in 1884, als zoon van Frans Courtens. Leerling van zijn vader en d'Is en Verheyden. Hij doorkruiste Nederland en Egypte en werd later professor aan het Hoger Instituut van Schone Kunsten te Antwerpen.

Een paar van zijn werken zijn: het portret van zijn vader Frans Courtens (Museum Antwerpen); De verrassing (Museum Brugge) en Het Kind (Museum Kortrijk).

De stam Courtens mag prat gaan op haar verleden en familiegeschiedenis, maar vooral om de kunstschatten die zij aan Vlaanderen heeft geschonken en die haar familienaam en ons Vlaams cultuurpatrimonium op een hoog peil houdt.

(bewerkt door J. DEWAEL & J. LAPORTE, artikel raadpleegbaar in Vlaamse Stam, jaargang 1971, p.233)

Deze informatie is vrij beschikbaar.
Nochtans zou ik het zeer op prijs stellen moesten aanvullingen mij kenbaar worden gemaakt.