De familienaam Op 't Eijnde, die vanaf de 19de eeuw Op 't Einde geschreven wordt, is afkomstig van de plaatsnaam 't Einde, m.a.w. op het uiteinde of buiten de dorpskom gelegen. Elke Maaslandse gemeente heeft trouwens nog altijd zijn Einde- of Bosstraat, die vanuit het dorp leidde naar de bossen in westelijke richting. De heirbaan of Oude Baan daarentegen volgde de loop van de Maas, dus van zuid naar noord.

Wie in en rond Dilsen een kwartierstaat opstelt, ziet bijna steeds de naam Op 't Eijnde in één van zijn kwartierstaten opduiken. Dit is ook één van de redenen waarom we deze stamboom hebben opgesteld, uitgewerkt tot in de eerste helft van de 17de eeuw. De oudste vermelding in de parochieregisters van Dilsen dateert van 18 augustus 1613, toen er 'Theodorus ob dat Ende ex Houtessen' begraven werd.

De naam Houtessen of Houtissen, dat eertijds een gehucht was van Dilsen, staat in verband met het vroegere 'Hof van Houthuijzen', dat lag bij de witte kapel langs de Ongevennestraat (thans Ogenstraat). Het gaat hier om de oude winning 'Licht', die in 1578 in het bezit was van Dionijs van den Ertwegh. Rond die tijd werd de hof van Houtissen gebouwd, gelijk we die thans nog kennen, al is hij jammer genoeg in vervallen staat en praktisch onbewoonbaar geworden. In de gevel prijkt het familiewapen 'van den Ertwegh', nl. 'gedeeld: I in zilver een groene grond waarop een zwart kruis geplaatst is en II gevierendeeld: 1 en 4 in zilver een zwart molenijzer; 2 en 3 gedwarsbalkt van goud en rood van tien stukken'. Onder het wapen staat over de hele breedte van de gevel in grote ijzeren letters van méér dan een halve meter het woord 'LICHT', de wapenspreuk va de familie in rebusvorm. Volgens H. Hermans - zie O.L.L. XIII (1958): Dilsen, blz. 5 tot 42, door Dr. M. Gorissen en H. Hermans - zou het de afkorting zijn van 'Lumen In Coelo Hanc (domum) Tangit' of 'God in de hemel verlichte deze woning'. Een dorpslegende wil trouwens, dat de bouwer van het huis een ongelovige was. Hij werd echter door het licht van hierboven geraakt en bekeerde zich.

Zoals overal in de Maaskant lag het eigenlijke dorp bij de Maas. Toen in de jaren 1920 de ouder kerk van Dilsen - ze werd in 1928 afgebroken en alleen de toren staat nog overeind - te klein en niet meer bruikbaar was, werd er een nieuwe kerk gebouwd in Houtessen. Het gehucht of einde werd de nieuwe kern en de oude dorpskom eerder een uithoek van de gemeente.

De oudst gekende stamvader van het geslacht Op 't Eijnde is bijna zeker Theodorus ob dat Ende (+1613). Een verder onderzoek in de schepenregisters, waartoe ons echter de tijd ontbrak, zal hier zeker het bewijs voor kunnen leveren.